Yavuz’un Kavgası – I. Selim’in Saltanat Mücadelesi - H. Erdem Çıpa
H. Erdem Çıpa’nın elinizdeki çalışması tarihçiliğimizde “Yavuz” lakabıyla anılagelmiş
olan I. Selim’in padişahlığıyla sonuçlanan tartışmalı saltanat mücadelesini incelerken,
bu âsi şehzadeye taht kavgasını kazandıran birincil askeri ve siyasi gücün
“merkezdeki” (İstanbul) yeniçerilerden ziyade “taşradaki” (Rumeli) beyler ve idari
amirlerden müteşekkil olduğunu vurguluyor.
Gerek siyasi bir aktör olarak Selim’in sosyal, siyasi ve askeri şahıs ve toplulukları
harekete geçirmek için uyguladığı stratejiler, gerekse Selim’e destek olanların toplumsal
bileşiminin irdelendiği bu çalışmada 15. ve 16. yüzyılda İslamî ilke ve söylemlere
dayalı bir siyasi oluşum olan Osmanlı devletinde bir hükümdarın saltanatının
nasıl teşekkül ettiği ile ilgili önemli ipuçları sunuluyor.
“Elinizdeki çalışmanın konusu I. Selim’in Osmanlı tahtına benzersiz olduğu kadar
tartışmalı bir şekilde geçmesidir. Söz konusu süreç Selim’in yaşça en küçük ve
babası tarafından hemen hiç desteklenmeyen şehzade olmasının yanısıra, Bayezid’in
saltanatının büyük bir bölümünde payitahtta devlet adamları arasında çok az sayıda
destekçisinin bulunması nedeniyle benzersizdir. Bu süreci tartışmalı kılan ise
Selim’in meşru bir Osmanlı padişahı olan babasını zorla tahttan indirdikten sonra
ölümünde oynamış olması muhtemel rolün yanısıra, iç ve dış siyasette izlemiş
olduğu amansız ve mütecaviz politikalardır. Şahsiyetinin bazı sıradışı boyutlarını
bir kenara bırakacak olursak, ilerki dönemlerde Selim’in ‘Yavuz’ olarak anılmasının
temel nedeni de izlediği genel siyasetin bu niteliğidir.”